Het verhaal van molen De Lelie

Korenmolen De Lelie is  sinds 1868  de meest opvallende verschijning langs de Kloosterweg tussen de dorpen Scharendijke en Elkerzee. Molenaar H. Besoyen uit Scherpenisse en metselaar P. Geluk uit St. Maartensdijk bouwden samen aan de molen in opdracht van molenaar Mastenbroek. Molen De Lelie werd gebouwd om graan te malen voor bakkers en boeren uit de omgeving.
De molen wisselde in de loop der jaren regelmatig van eigenaar. Zo nam na de heer Mastenbroek de heer Dijkman de molen over. Dijkman kocht de 24 gulden erfpacht per jaar af.  Dijkman liet waarschijnlijk al net voor 1900 het vooruitstrevende ‘zelfzwichting systeem’ aanbrengen op de molen. Voortaan had Dijkman geen zeilen meer nodig, maar ving de wind met de houten klepjes die automatisch open en dicht gingen.

Installatie van een zelfzwichting systeem
Op de foto boven is te zien dat deze kleppen rond de jaren ’30 in een vrolijk rood-wit-blauw geschilderd waren. Na Dijkman werd Johannes Geene eerst huurder en later eigenaar van de molen. Hij verkocht De Lelie in 1937 weer door aan Abram Coomans. Coomans ging met zijn tijd mee en liet in 1942 een elektrische maalderij bouwen naast de molen. Dit maakte hem onafhankelijk van de grillen van de wind. In 1944 liet hij ook het zelfzwichting systeem weer verwijderen van de wieken van De Lelie. Waarschijnlijk omdat het tijdens een zware storm beschadigd raakte.

Watersnoodramp catastrofaal voor De Lelie
De zaken op de molen gingen goed. Totdat De Lelie op 1 februari 1953 als gevolg van het breken van de dijken tot 3 meter hoog in het zoute water kwam te staan (zie foto). Het molenhuis uit 1868 spoelde weg en de molen zelf lijkt de ramp  nooit helemaal te boven gekomen te zijn. Ondanks de grote opknapbeurt die hij kreeg, komt er nog altijd  zout  uit de muren.
Waarschijnlijk kwam het molenaarsbedrijf de watersnoodramp nooit echt te boven, Coomans besloot rond 1960 om De Lelie te verkopen aan de Beleggingmaatschappij Verzicht uit Den Haag. De naastgelegen maalderij werd omgebouwd tot café-pension en de mengketel en de buil op de begane grond van de molen werden verwijderd. Korenmolen De Lelie werd gedegradeerd tot opslagruimte en de staat van onderhoud werd steeds slechter.

Redding van de molen en oprichting pannenkoekenhuis
De gemeente besloot in 1990 om de inmiddels ernstig vervallen molen voor verder verval te behoeden en kocht molen De Lelie op. Dit betekende een tweede leven voor de prachtige molen die grondig werd opgeknapt. En zo in 1994  zijn oude glorie weer terug kreeg. Sindsdien staat de molen er beter bij en werd hij af en toe door vrijwilligers bemalen.

Opening panenkoekenhuis
Op een goede dag in 2008 zagen Martin en Jonna het oude café-pension naast de molen  dat inmiddels een restaurant geworden was te koop staan. Martin had samen met Jonna als aannemer diverse oude huizen en ook molens gerestaureerd en was in het trotse bezit van het diploma Vrijwillig Molenaar. Hij werkte zelfs een tijdje als beroepsmolenaar op molens in Brielle en Rockanje.
Jonna stamt uit een horecafamilie, werkte al jaren in de horeca en samen met Martin droomde ze er van om ooit een eigen horecaonderneming te starten in een oude molen. Die droom kwam uit in 2008. Ze renoveerde het restaurant en  brachten de mengketel en de buil in de molen weer terug, in 2010 openden ze hun inmiddels druk bezochte pannenkoekenhuis.
Naast het runnen van het pannenkoekenhuis houdt voornamelijk Martin zich bezig met het actief laten draaien van de molen en leidt hij leerling molenaars op. Van het meel dat ze malen bakt Jonna de lekkerste pannenkoeken en andere lekkernijen.  In de molenwinkel hebben ze een ruime sortering brood-en bakmixen, streekproducten en souvenirs.

Mooie wacht korenmolen De Lelie
Korenmolen De Lelie bestaat  in 2018 150 jaar en er wordt door Martin en Jonna druk overlegd met de gemeente over aankoop van de molen. Wanneer het hen lukt om de De Lelie in bezit te krijgen, dan kunnen ze verder met hun voornemens om de molen  verder te restaureren zoals hij er rond 1930 uitzag. Zelfs voor het terugbrengen van het zelfzwichting systeem in vrolijk rood-wit-blauw zijn al serieuze plannen gemaakt.

Laten we hopen dat deze plannen doorgezet mogen worden. En uitzien naar een korenmolen De Lelie, die weer helemaal in zijn aloude glorie hersteld nog eeuwenlang de trots van de Kloosterweg zal zijn!

Links

Molendatabase
Ambachtelijk Korenmolenaars Gilde
Constructietekening van Molen de Lelie

© Copyright - Restaurant Molen de Lelie in Scharendijke op Schouwen-Duiveland in Zeeland - Realisatie: SVwebdesign